Bezławki Bioarchaeology

Medieval Bioarchaeology in Poland

0

O Bezławkach

Wersja Polska • English Version

Średniowieczny kompleks archeologiczny w Bezławkach zlokalizowany jest w północno – wschodniej Polsce, pomiędzy Reszlem i Kętrzynem, około 3 km na południowy-wschód od Św Lipki. Jest to region słynący z przepięknych jezior, rozległych krajobrazów i bogatej historii.  Najstarsze przekazy historyczne wspominają o założeniu wsi Bezławki w 1371 r. Wcześniej był  to obszar na pograniczu Barcji i Galindii, pogańskich plemion pruskich podbitych ostatecznie przez Zakon Krzyżacki. Około 1377 r. zbudowano zamek/strażnicę, który w latach 1402 – 1404  był rezydencją litewskiego księcia Świdrygiełły. W 1513 r. strażnicę zamieniono na kościół istniejący do dania dzisiejszego.

Celem projektu Bezławki Bioarchaeology jest próba poznania historii regionu, sposobu życia jego mieszkańców w średniowieczu poprzez badania na obszarze pruskiej nekropolii i w sąsiedztwie krzyżackiej strażnicy. Zachowana część stanowiska znajduje się między skrzyżowaniem dróg Wilkowo – św. Lipka-Wagnuty. Jego  zachodnia część (poza drogą) zagrożona jest destrukcją. Po zakończeniu badań szczątki ludzkie zostaną na powrót złożone na cmentarzu, a miejsce upamiętnione oraz zaopatrzone w tablice informacyjne dla turystów. Badania są kontynuacją wcześniejszych interdyscyplinarnych prac na zamku w ramach projektu „Bezławki – ocalić od zniszczenia”. Obecnie jest to międzynarodowy projekt współpracy archeologów i antropologów  w oparciu o Instytut Archeologii i Etnologii Uniwersytetu Gdańskiego (Polska), Fundację Slavia (Polska) oraz Stanowego Uniwersytetu Humboldta w Arcata (Kalifornia, USA). Mamy ogromny zaszczyt pracować i cieszyć się sympatią oraz zrozumieniem dla tej pracy pośród lokalnej społeczności.

Cmentarzysko w Bezławkach jest unikalną pruską nekropolią średniowieczną z dużą liczbą pochówków zawierających groby dorosłych, pojedyncze i zbiorowe, oraz liczne pochówki młodocianych i dzieci. Byli to ludzie silni, ale żyjący w ciężkich warunkach i pod presją środowiska. Materiał osteologiczny ujawnia różnorodne patologie i traumy i daje obraz przekroju populacji pruskiej wsi w XIV w. Cmentarzyska przykościelne z tego okresu zachowują się rzadko, ponieważ groby najstarsze niszczone były przez kolejne generacje i proces ten trwał do współczesności. Głównym celem projektu są badania antropologiczne przekroju populacji wsi pruskiej w XIV w. oraz  analiza obrzędowości pogrzebowej tej tuż po konwersji na chrześcijaństwo. Praktyki pogrzebowe rejestrowane na tym cmentarzysku wnoszą wiele nowych informacji w tej problematyce.